Toetscirkel

De ‘toetscirkel’ is een instrument waarmee docenten en schoolleiding in kaart kunnen brengen welke vormen van beoordelen en toetsen op de betreffende school voorkomen en welke mogelijkheden er zijn om daar een completer geheel van te maken. De ‘toetscirkel’  geeft de docent toegang tot een evenwichtig beoordelingsproces.

In de ‘toetscirkel’ worden de twee cruciale uitgangspunten van toetsen in twee lijnen weergegeven:

Wie	de lijn WIE er beoordeelt (anderen of de leerling zelf) en
Waartoe	de lijn WAARTOE er beoordeeld wordt (formatief en summatief).

Hierdoor ontstaan vier kwadranten, waarin de verschillende mogelijkheden van toetsen verdeeld zijn. Alle kwadranten zijn onmisbaar om evenwichtig en afgewogen te beoordelen.

Kwadrant 1: De leraar beoordeeld de leerling. Voorbeelden: - Centraal examen. - Proefwerk.	Kwadrant 2: De leraar laat de leerling zien hoe ver hij is. Voorbeelden: - Diagnostische toets. - Gesprek om resultaten te bespreken.
Kwadrant 3: De leerling kijkt of hij het haalt. Voorbeelden: - Een toets die de leerling zichzelf afneemt (bijv. uit een ontvangen digitaal bestand). - De leerling schaalt zichzelf in op basis van een gegeven criteria.	Kwadrant 4: De leerling kijkt hoe ver hij is. Voorbeelden: - Kennistoets om een diagnose te stellen - zelfreflectie

 Meer informatie op leraar24.nl

Toetsen op afstand

Waarom toetsen we eigenlijk? 
Er zijn verschillende redenen waarom toetsen worden ontworpen: 

- Om te meten of leerlingen geleerd hebben wat ze moesten leren, 
- Of de instructie goed was en of leerlingen meer instructie nodig hebben.
- Sturing geven aan (helpen met) leren
- Vaststellen (beoordelen) of een leerling zijn lesstof of vaardigheden voldoende beheerst.

Toetsen levert dus veel inzicht en begrip op. De toets moet wel in lijn liggen met het beoogde leerresultaat en met de lessen (de 'constructive alignment'). Datgene wat behandeld is in de lessen moet ook getoetst worden. En datgene wat getoetst wordt moet ook te maken hebben met de uiteindelijke doelen.

Tegelijkertijd heeft het toetsen ook een keerzijde: 

- Er kan teveel worden getoetst, of te eenzijdig. 
- Ook kan een lesprogramma te veel summatieve toetsen bevatten (gericht op het afsluiten van een onderdeel) en te weinig formatieve (gericht op het leerproces).

Klassikaal toetsen op afstand
Houd rekening met volgende aandachtspunten, als je op afstand ‘klassikaal’ wilt toetsen:

Betrouwbaarheid	De toets moet een betrouwbaar resultaat opleveren.
Checken op plagiaat	Leerlingen moeten weten dat ze achteraf eventueel op plagiaat worden gecontroleerd (bijvoorbeeld door plagiaatscanners).
Dezelfde toets	Leerlingen moeten dezelfde toets krijgen. Je kunt wel variëren in de vraagformulering. Alle leerlingen krijgen bijvoorbeeld de opdracht om een betoog te schrijven, maar de standpunten of bronnen kunnen verschillen.
Uniforme beoordeling	De toets zou bij verschillende beoordelaars (ongeveer) eenzelfde oordeel moeten opleveren.
Verwachtingen en beoordeling	Leerlingen moeten vooraf weten wat er van ze wordt verwacht en waarop ze worden beoordeeld.
Vormtoets	Leerlingen moeten bekend zijn met de vorm van de toets en hiermee hebben geoefend.
Voorkennis en bronnen	Leerlingen moeten dezelfde voorkennis hebben en beschikken over dezelfde bronnen.

Nog enkele tips voor het toetsen op afstand

Opsplitsen in kleinere groepen	Zorg ervoor dat je de klas opsplitst in kleinere groepen. Een toets op afstand bij 20 of meer leerlingen, is vragen om problemen.
Door elkaar mengen van de MC vragen	Bij een meerkeuzetoets is het van belang dat je de vragen husselt en liefst uit een toetsvragenlijst haalt. Leerlingen krijgen zodoende niet allemaal dezelfde vragen en kunnen geen antwoorden doorgeven.
In groepjes de toets laten maken	Naast een open opdracht kun je er ook voor kiezen om juist het groepswerk te bevorderen door opdrachten niet individueel, maar in groepjes te laten maken. Digitaal samenwerken is dan een extra beoordelingsonderdeel.
In een ‘teacher pace‘-modus afnemen	Een toets die bestaat uit meerdere opgaven, kan je soms in een ‘teacher pace‘-modus afnemen. Elke vraag heeft eenzelfde begin- en eindtijd en als docent bepaal jij de gezamenlijke start. Dit voorkomt dat leerlingen die snel klaar zijn met de gehele toets antwoorden gaan uitwisselen.
In toetsmodus of proctormodus	Sommige toetsprogramma’s hebben een speciale toetsmodus, waarbij leerlingen geen andere tabbladen kunnen openen, chatprogramma’s kunnen gebruiken of screenshots kunnen maken (proctormodus).
Monitoren tijdens de toets	Soms kan het raadzaam zijn met behulp van een videoprogramma leerlingen te monitoren tijdens de toets (wel goede afspraken maken). Leerlingen kunnen zodoende ook een schriftelijke toets (spelling/grammatica) maken. De leerling levert zijn werk in door een foto van zijn werk te maken en deze te mailen of te delen.
Mondelinge toetsen	Mondelinge toetsen is een goed toepasbare mogelijkheid.
Verschillende toetsvormen	Voor een toets kun je ook andere vormen kiezen, met nog wel dezelfde doelen, eindtermen of onderwerpen. Denk bijvoorbeeld aan het geven van een advies (met behulp van video), het schrijven van een betoog of het laten uitvoeren van een praktische opdracht (in een bepaalde tijd) waarmee je de zogenoemde hogere denkvaardigheden aanspreekt. Hierbij kunnen leerlingen verschillende websites, methodesites of andere bronnen gebruiken. Ook hier is het van belang dat leerlingen een duidelijke begin- en eindtijd krijgen. Anders gaan leerlingen tussentijds met elkaar in gesprek.

Toetsen en motivatie

Als we kijken naar het toetsen in combinatie met het beïnvloeden van de motivatie valt vanuit literatuuronderzoek het volgende op:

Digitale toetsen	Digitaal toetsen werkt vaak net zo motiverend of motiverender dan traditioneel toetsen op papier.
Meetellen	Het maakt voor de motivatie niet uit of een toets meetelt, dus of de toets formatief of summatief is;
Feedback	Het lijkt erop dat zowel docent-feedback of peer feedback motiverend kan werken, en in het bijzonder de combinatie ervan;
Meer informatie	Leerlingen zijn gemotiveerder wanneer feedback meer informatie bevat dan alleen of de opdracht goed of fout is uitgevoerd;
Mondeling of schriftelijk	Mondelinge feedback wordt niet als motiverender ervaren dan schriftelijke feedback;
Open toetstaken	Open toetstaken (bijvoorbeeld een presentatie) zijn motiverender dan gesloten toetstaken (bijvoorbeeld meerkeuzetoetsen of traditionele wiskundetoetsen);
Positief of negatief	Positieve feedback werkt net zo vaak motiverend als negatieve feedback, en een combinatie van negatieve en positieve feedback werkt net zo motiverend als alleen positieve feedback;

Meer informatie op https://vo.lesopafstand.nl/lesopafstand/toetsen-op-afstand/

Wijslijst met geselecteerde informatiebronnen voor onderwijs op afstand

Heel Nederland werkt vanuit huis. Met onderwijs op afstand. Dat lukt, want er zijn een hele hoop diensten beschikbaar om dat samen goed te doen. Ook voor het onderwijs.

Klik op de volgende link: https://www.wijslijst.nl/

Op Wijslijst vind je geselecteerde informatiebronnen en initiatieven. Een lijst voor docenten die thuis werken.

Wijslijst is tot stand gekomen dankzij het werk en de passie van diverse docenten. Met een dagelijkse update en kleinschalig klaargezet door collega-docenten en onderwijsondersteuners. 

Blended learning wordt het nieuwe ‘normale’ leren

We leven en werken ineens online. Opeens digitaal door een virus. Door de sluiting van de scholen i.v.m. het coronavirus is de onderwijssector overgestapt op onderwijs op afstand. Het lijkt net alsof we in een ‘Pressure cooker’-sessie zijn terecht gekomen. De urgentie om over te schakelen naar online en blended learning is hoog. Wie had dat een half jaar geleden gedacht?

Online leren / Onderwijs op afstand

Blended learning

Afstandsonderwijs is een vorm van onderwijs waarbij de leerlingen niet fysiek aanwezig zijn om onderwijs te krijgen. In plaats daarvan wordt er gecommuniceerd tussen leraar en leerling op tijdstippen die zij zelf kiezen, bijvoorbeeld via e-mail of Google Classroom. Een andere mogelijkheid is dat er via hulpmiddelen gelijktijdig wordt gecommuniceerd, bijvoorbeeld door middel van Google Hangouts Meet.

Blended learning is een mix van verschillende manieren van leren. Een leermethode die online en social trainingsmethodes combineert en integreert met traditionele klassikale activiteiten.” Een deel van het leren gebeurt dus online, waarbij de cursist controle heeft over het leerpad en het leertempo. De delen online en klassikaal vullen elkaar aan. Hierdoor ontstaat een volledig geïntegreerd lesprogramma. Blended learning wordt ook wel hybrid learning wordt genoemd.

Tips

Vooraf hebben we enkele tips voor de didactiek van het online / afstandsonderwijs / blended learning.

Ontwerpproces	Neem het bestaande onderwijs niet als vertrekpunt.
	Start met het ontwerp van onderwijs: waarom (leerdoelen), voor wie, wat (inhoud) en hoe (werkvormen en leeractiviteiten).
	Bepaal vooraf de rollen van leerlingen, docenten etc.
	Houd in je ontwerp rekening met verschillende leerstijlen.
	Houd in je ontwerp rekening met verschillende culturele contexten.
	Zoek naar de ideale mix van online en offline werkvormen (blended learning).
	Kijk of je bestaande open leermaterialen kunt inzetten in plaats van alles zelf te ontwikkelen.
	Stel een checklist op met criteria waaraan online onderwijs moet voldoen.
	Stel het ontwerp bij: onderzoek al doende wat wel en niet werkt bij open en online onderwijs (leren over leren).

Implementatie	Vergroot de toepasbaarheid van het geleerde: maak een vertaalslag naar de praktijk.
	Laat leerlingen leren in relatie tot hun eigen omgeving; laat ze bij voorkeur aan hun eigen casus werken.
	Sluit aan bij de voorkennis van leerlingen.
	Gebruik actieve werkvormen.
	Faciliteer interactie en samenwerking tussen leerlingen.
	Laat leerlingen een mentale inspanning leveren.
	Houd rekening met de diversiteit bij een grote doelgroep.
	Speel in op individuele leerbehoeften.
	Begin met het uitwerken van het leerpad van de leerling en stel dan de vraag hoe docenten dat proces het beste kunnen begeleiden.
	Zorg dat de gebruikte digitale toetsen en opdrachten leerlingen uitdagen.
	Kies voor korte leereenheden.
	Gebruik veel herhalingsmomenten.
	Gebruik analyses om informatie te krijgen over leergedrag en voortgang van leerlingen.
	Pas waar mogelijk adaptief leren toe.
	Plan leeractiviteiten sequentieel in plaats van parallel.
	Kies voor een duidelijk ritme.
	Stel een tijdschema op.
	Geef duidelijke instructies.

Communicatie	Zorg voor directe en effectieve feedback (door docenten, peers etc.).
	Houd leerlingen actief en betrokken, door regelmatig contactmomenten te hebben.
	Zorg voor sociale aanwezigheid van de docent, die leerlingen feedback geeft en hen begeleidt.
	Denk goed na over een effectief interactiemodel.
	Luister naar de wensen, behoeften en tevredenheid van leerlingen.
	Maak de voortgang van leerlingen inzichtelijk.
	Beloon leerlingen voor goede resultaten.

Onderwijs op afstand - richtlijnen om het eigenaarschap van leerlingen te versterken

Door de sluiting van de scholen i.v.m. het coronavirus is de onderwijssector als geheel overgestapt op onderwijs op afstand. We leven en werken ineens online. Totaal digitaal door een virus. Wie had dat een half jaar geleden kunnen denken?

Afstandsonderwijs is een vorm van onderwijs waarbij de leerlingen niet fysiek aanwezig zijn om onderwijs te krijgen. In plaats daarvan wordt er gecommuniceerd tussen leraar en leerling op tijdstippen die zij zelf kiezen, bijvoorbeeld via e-mail of Google Classroom. Een andere mogelijkheid is dat er via hulpmiddelen gelijktijdig wordt gecommuniceerd, bijvoorbeeld door middel van Google Hangouts Meet. Scholen die met G-Suite for Education (en Chromebooks) werken kunnen snel aan de slag gaan met afstandsonderwijs.


Adviezen om het eigenaarschap van leerlingen te versterken
Welke adviezen kunnen we geven om het eigenaarschap van leerlingen te versterken bij ‘onderwijs op afstand’? Hoe kunnen we voor leerlingen een stimulerende en motiverende online leeromgeving ontwerpen? En kunnen we voor leerlingen meer taakbetrokkenheid en eigenaarschap bij het leren realiseren?

We gaan het eigenaarschap en de taakbetrokkenheid vergroten door de volgende vier stappen:

1 - Geef leerlingen het gevoel keuzes te hebben.

2 - Geef leerlingen het gevoel controle te hebben over het eigen leerproces.

3 - Geef leerling het gevoel zinvol bezig te zijn.

4 - Geef leerlingen het gevoel ergens goed in te zijn.

1 - Geef leerlingen het gevoel keuzes te hebben

Keuze	Plaats verschillenden leeractiviteiten waaruit leerlingen kunnen kiezen op basis van persoonlijke interesse, doelen en behoeften.
Op ieder moment te raadplegen	Plaats leer- en lesmateriaal (zoals (extra) bronnen, behandelde stof, verdiepingsstof, etc.), zodat leerlingen dat op ieder willekeurig moment kunnen raadplegen. Bied leerlingen de mogelijkheid de ‘look and feel’ (de gebruikersschil) van het online leerplatform zelf aan te passen.
Aanpassen gebruikersschil	Bied leerlingen de mogelijkheid de ‘look and feel’ (de gebruikersschil) van het online leerplatform zelf aan te passen.
Weinig externe druk	Zorg ervoor dat leerlingen weinig externe druk ervaren.
Geen deadlines.	Werk, als het niet nodig is, niet met (strikte) deadlines.
Geen verplichte leeractiviteiten	Bied liever geen verplichte (niet interessante) leeractiviteiten aan.
Meerdere varianten om uit te kiezen	Mocht u toch een verplichte leeractiviteit aanbieden, gebruik dan meerdere varianten zodat de leerling kan kiezen.
Niet dwingend, maar aanmoedigend	Gebruik taal dat door leerlingen niet gekenmerkt wordt als dwingend, maar als aanmoedigend.

2 - Geef leerlingen het gevoel controle te hebben over het eigen leerproces

Extra oefenmateriaal en proeftoetsen	Plaats (extra) oefenmateriaal en proeftoetsen.
Gestructureerde leeromgeving	Bied een duidelijk gestructureerde online leeromgeving.
Overzicht	Met overzicht waar de leerlingen gebleven is en wat er nog moet gebeuren.
Leervorderingen	Inzicht / overzicht van de leervorderingen.
Inleveren en feedback ontvangen	Bied de mogelijkheid om afgeronde leeractiviteiten via het online leerplatform in te laten leveren en te voorzien van feedback.
Hulp op maat	Bied (gewenste) hulp op maat.
Online planning maken	Bied de mogelijkheid om zelf een online planning te maken.
Vergelijken eigen prestatie met anderen	Bied de mogelijkheid om de eigen prestatie te vergelijken met dat van anderen.

3 - Geef leerling het gevoel zinvol bezig te zijn

Het nut van de leeractiviteit	Geef uitleg waarom iets (bijv. een leeractiviteit) nuttig is om te doen.
Wat en waarom.	Geef bij de geplaatste leeractiviteiten aan wat de leerling gaat leren en waarom.
(positieve) feedback	Geef (positieve) feedback op ingeleverde en afgeronde leeractiviteiten.
Persoonlijke interesse, doelen en behoefte	Plaats leeractiviteiten die aansluiten bij de persoonlijke interesse, doelen en behoefte van leerlingen.
Betekenisvolle leeractiviteiten	Plaats betekenisvolle leeractiviteiten.

4 - Geef leerlingen het gevoel ergens goed in te zijn

Aansluiten bij ontwikkeling en niveau	Plaats leeractiviteiten die aansluiten bij de ontwikkeling en niveau van de individuele leerling.
Gestructureerde leeromgeving.	Plaats de leeractiviteiten in een gestructureerde leeromgeving.
Duidelijke en gedetailleerde informatie	Verstrek duidelijke, expliciete en gedetailleerde informatie.
Positieve feedback.	Voorzie leerlingen van positieve feedback.
Eenvoudige en gebruiksvriendelijke interface	Zorg voor een gebruiksvriendelijke interface met een korte aanleertijd, zodat leerlingen het werken met de online leerplatform als eenvoudig ervaren:
Goed georganiseerd schermontwerp	Zorg voor een goed georganiseerd schermontwerp.
Consistent schermontwerp	Zorg voor een consistent schermontwerp.
Overzicht waar leerling is gebleven	Zorg ervoor dat een leerling direct ziet waar hij is gebleven.
Zonder handleiding te gebruiken.	Iedere leerling moet het online leerplatform zonder handleiding kunnen gebruiken.