Posts tonen met het label hersenen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label hersenen. Alle posts tonen

donderdag 31 oktober 2019

Hersengolven

Hersenactiviteit wordt gemeten in frequenties. Hersenactiviteit is namelijk meetbaar via het aantal trillingen per seconde, uitgedrukt in Hertz. Vandaar ook wel de naam hersengolven.

Actieve neuronen in de hersenen produceren zwakke elektrische stroompjes, deze stroompjes kunnen gemeten worden via elektroden die op de hoofdhuid geplaatst worden. Het resultaat van een meting is een zogenaamde EEG (het elektro-encefalogram). Wanneer mensen taken uitvoeren kunnen groepen neuronen tegelijkertijd actief zijn en kan men na analyse van het EEG elektrische stroompjes met een vast ritme herkennen, dit noemen we hersengolven. Deze elektrische signalen zijn uiterst zwak, hooguit 100 µVolt, en de frequentie ligt tussen de tussen 0 en 80 Hz.


De snelle hersengolven (bèta- en gamma-golven) zijn verbonden met actief naar buiten gericht zijn en met de mogelijkheid van geconcentreerd werken. Hoe langzamer de hersengolven (delta-, thèta- en alfa-golven) he meer naar binnen gericht de aandacht is.

De hersengolven zijn onderverdeeld in verschillende frequenties met bijbehorende namen en de globale functionaliteit:

Delta-golven
0,5 -4 Hertz
Delta-golven komen vaak voor tijdens diepe slaap.

Indien de hersengolven tussen de 0,5 Hz. en 4 Hz. zijn we in een diepe slaap.

Thèta-golven
4-8 Hertz
Thèta-golven hangen samen met een toestand van creativiteit, inspiratie, doezelen, (dag)dromen en 'beeldend denken'. Thèta-golven zijn er vlak voor het wakker worden of in slaap vallen.

Over theta-golven is het meest bekend dat ze voorkomen tijdens de REM-slaap (Rapid Eye Movement). Tijdens deze periode van de slaap bewegen je ogen snel heen en weer, vandaar deze naam. Tijdens deze periodes worden er veel theta-golven geproduceerd.

De combinatie van dromen en snelle oogbewegingen worden ook gezien als activiteit van het verwerkingsmechanisme van het onderbewuste, die hiermee indrukken en ervaringen integreert.

Buiten de slaap zijn de theta-golven sterker aanwezig als je creativiteit geprikkeld wordt. Hoe meer ontspannen je bent, hoe groter de kans op sterke theta-golven.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat theta-golven verbonden zijn met het opslaan van herinneringen in het lange termijn geheugen.

Alfa-golven
8-12 Hertz
Alfa-golven hangen samen met een toestand van ontspanning (wakker ontspannen).

Het bereik van de Alfa golven loopt van ongeveer 8 Hz. tot 12 Hz. Alfa-golven die duiden op een lichte toestand van ontspanning. Ze komen voor bij ontspanning, tv-kijken, muziek beluisteren, meditatie en ogen sluiten. De Alfa staat wordt door ons als bijzonder plezierig ervaren. We zijn alert en tevens ontspannen.

Alfa-golven zijn zeer snel op te wekken door de ogen te sluiten en te ontspannen, bijvoorbeeld door relaxatieoefeningen zoals progressieve spierontspanning of ademhalingsoefeningen.

Het is in deze Alfa staat dat we het meest efficiënt kunt leren, beter leren dus, en het best informatie verwerken.

In de Alfa staat beginnen we uit onze bron van creativiteit te putten die net beneden ons bewustzijn ligt. Het is de poort naar de diepere staten van bewustzijn. Door de diepe ontspannenheid van de Alfa staat kunnen we optimaal gebruik maken van onze beide hersenhelften én tegelijkertijd zijn we uitermate geconcentreerd met één ding bezig. De super leerstaat dus.

Binnen het Alfa bereik vinden we ook de Schuman Resonantie terug. Dit is de frequentie van het elektromagnetisch veld van de aarde. Dit zelfde frequentie word astronauten ook meegegeven wanneer ze de ruimte in gaan om ruimteziekte te voorkomen.

SMR-golven
12-16 Hz.
SMR-golven hangen samen met een toestand van feitelijke rust en bewustzijn.

Het bereik van de SMR-golven loopt van ongeveer 12 Hz. tot 16 Hz. SMR-golven (soms ook tot de bèta-golven gerekend) hebben te maken met fysieke rust en sensomotorische bewustzijn.

Bèta-golven
16-40 Hz.
Bèta-golven hangen samen met een toestand van (hyper)activiteit (wakker gespannen, alert en met focus).

De bèta-golven kenmerken zich door een frequentie van 16 Hz. tot ongeveer 40 Hz.

De bèta-golven komen meestal overdag voor bij concentratie, als wij redeneren, besluiten nemen, werken, discussiëren en over het algemeen onze aandacht extern gericht hebben.

Gamma-golven
40-80 Hz.
De gamma-golven duiden op sterke mentale activiteit, bijvoorbeeld bij angst en bij hoge activiteit.

De Gamma-golven kenmerken zich door een frequentie van 40 Hz. tot ongeveer 80 Hz.

In deze fase staan dat we het meest in connectie staan met voorkennis, heldere inzichten en waarnemingen en hoger bewustzijn. Het is ook in deze staat dat we extreem veel informatie verwerken.



woensdag 27 juni 2018

Hersenen en leren


Enkele belangrijke opbrengsten van hersenonderzoek en leren:

Hersenen werken het beste in samenspel met andere hersenen.
Interactie en relaties zorgen dat hersenen zich sneller en beter ontwikkelen. Elaine Johnson, een auteur die de afgelopen twintig jaar het onderzoek op dit terrein nauw volgt, verwoordt het prachtig: “Relationships wire the brains!”

De rol van de hippocampus in relatie tot betekenisvol leren
De belangrijke rol van de hippocampus in relatie tot betekenisvol leren. De hippocampus is het deel in de hersenen dat ervoor zorgt dat er transfer plaats vindt van het werkgeheugen naar het lange termijn geheugen.

De hippocampus werkt onder twee condities:
1- de informatie die binnenkomt moet persoonlijk relevant zijn voor de lerende én
2- er moet sprake zijn van een veilige context.

Dit gegeven verklaart ook waarom “erin stampen” niet werkt. Indien het geleerde niet betekenisvol is, zeggen de hersenen bijna letterlijk “delete”!

Constructivisme in een rijke leeromgeving.
Een van de belangrijkste opbrengsten van het hersenonderzoek naar leren is het benadrukken van de actieve rol van de lerende.

In veel bijdragen wordt gepleit voor meer klassikaal onderwijs met veel uitleg door de leerkracht. Deze benadering wordt ook wel instructivisme genoemd.

Oneerbiedig gezegd komt dit neer op “het vullen van vaten”, waarbij de leerkracht de tank is, gevuld met alle kennis en de leerlingen de lege vaten die in de loop der tijd door de leerkracht gevuld worden.

Leerkrachten serveren in zo’n klassikale setting een dagmenu. Net als in een restaurant is dit zeer onbevredigend: de kelner (leerkracht) werkt keihard om iedereen te bedienen. Maar voor de een is het menu teveel, voor de ander weer te weinig, de een mag dit niet hebben en de ander had liever nog iets meer gehad van een of ander.

De benadering van leren die nu vanuit de wetenschap benadrukt wordt, wordt constructivisme genoemd: leren is niet informatie ontvangen, maar van informatie zelf kennis maken.

Kinderen zijn geen foto’s, ze ontwikkelen zichzelf!