Slachtoffergedrag versus persoonlijk leiderschap

Iedereen maakt in zijn leven vervelende dingen mee en velen beleven langere tijd stressperioden, ingrijpende psychotraumata en verliezen dierbaren of belangrijke zaken zoals werk, inkomen, huis. Sommige personen zijn met veel strijd, doorzettingsvermogen en heftige emoties in staat deze ingrijpende gebeurtenissen het hoofd te bieden, vaak met vallen en opstaan. Andere personen worden neerslachtig of depressief; ze vallen en staan niet op.

De aanpak van deze uitdaging bestaat in feite uit twee noodzakelijke fasen:

De eerste fase wordt gekenmerkt door begrip en ondersteuning, waarbij de persoon erkenning krijgt voor de doorstane stress, het geleden verlies en het doorgemaakte trauma, en wordt aangemoedigd alle bijbehorende emoties toe te laten in het kader van verwerking. Een andere vorm van ondersteuning is die met medicatie (bijvoorbeeld antidepressiva), die vaak het nadeel hebben dat ze emoties afvlakken waardoor het rouwproces stagneert.

De tweede fase is erop gericht de persoon ertoe te bewegen ondanks de stress, het verlies en het trauma de draad van het leven weer op te pakken en te proberen iets van het leven te maken door nieuwe doelen en perspectieven te kiezen, en alle verantwoordelijkheden en taken die bij zijn levensrollen behoren, weer op te pakken.

Therapie en ondersteuning die zich beperkt tot begrip en ondersteuning (waaronder medicatie), bestendigt de neerslachtigheid en depressie en legitimeert het slachtofferschap.  Alle goede bedoelingen ten spijt. Depressie en neerslachtigheid is een keuze tussen vechten om het leven te herpakken of verdrinken in het moeras van het slachtofferschap.

De cirkel van invloed - Stephen Covey

Stephen Covey is de bedenker van de cirkel van invloed (zie de eerste gewoonte "proactief"). Deze cirkel van invloed beschrijft hoe jij je invloed kan vergroten, door proactief te handelen. Welke invloed heb jij op een situatie en hoe ga jij ermee om? 

Proactieve mensen richten zich vooral op hun eigen gedrag en hun eigen gedachten. Essentieel is hierbij de beïnvloedbaarheid van dingen. 

Covey spreekt van een cirkel van betrokkenheid en een cirkel van invloed. De kern van de boodschap is het focussen op die zaken waar jij direct invloed op hebt. Gebruik daarbij de positieve energie.


In de buitenste cirkel bevinden zich dingen die we niet kunnen beïnvloeden, zoals onze opvoeding, onze afkomst en het verleden. Over de dingen die we niet kunnen beïnvloeden moeten we ons volgens Covey niet druk maken. We moeten ons alleen richten op de binnenste cirkel, de cirkel van invloed.

Richt daarbij je energie niet op zaken die in zijn geheel buiten je invloedssfeer liggen. Laat de negatieve energie links liggen.