Aansluiten bij de diversiteit van leerlingen

In The Fourth Way (2009) beschrijven Hargreaves en Shirley hoe het onderwijs beter kan aansluiten bij de diversiteit van leerlingen:

• Inspirerend en visionair onderwijs ontwikkelen, samen met de stakeholders en alle betrokkenen.
• De samenleving hierbij betrekken.
• Hooggekwalificeerde leraren aantrekken, die zijn toegerust om met diversiteit (op diverse gebieden) om te gaan.
• Ervoor zorgen dat leraren zich blijvend kunnen ontwikkelen op een professioneel niveau.
• Het curriculum dynamisch maken: dat wil zeggen dat het is afgestemd op het individu.
• Stimuleren dat scholen elkaar in netwerken verder helpen.
• Het dwangmatige idee van ‘meten is weten’ (en het idee dat scholen daarop via marktwerking kunnen worden afgerekend) omzetten tot ‘meten om te ontwikkelen’.
• Mensen (in hun diversiteit) binden aan onderwijs door hen mogelijkheden te geven zich te ontwikkelen en een leven lang te leren.

Diversiteit waarnemen, bewustwording

Diversiteit is alomtegenwoordig. In elke klas, school krijgen leerlingen te maken met diversiteit. Vandaar het belang van leren omgaan met de aanwezige diversiteit in de klas /school. Om dit te kunnen doen, moet de leerlingen zich ten volle bewust zijn van de diversiteit. (cf. normaliteit).


Interpreteren & analyseren
• Zijn de leerlingen overtuigd van het belang van deze competentie?
• Zijn de leerlingen zich bewust van de perceptie die ze hebben van medeleerlingen en hoe deze perceptie beïnvloed wordt door de eigen vooronderstellingen? (zie diversiteitscompetenties: leerlingen leren omgaan met diversiteit in de samenleving, competenties onbevooroordeeldheid en non-discriminatie/ multiperspectiviteit).
• Weten de leerlingen waarop ze moeten letten om diversiteit waar te nemen? Hebben ze o.a. weet van / toegang tot diverse instrumenten om diversiteit waar te nemen?
• Welke didactische methoden kunnen we het best gebruiken om diversiteit waar te nemen? Hebben ze hier voldoende ervaring mee (kunnen ze deze methoden toepassen, weten ze wat aandachtpunten zijn,…)? Zie competentie  “De student leert kinderen en jongeren begeleiden tot kwaliteitsvolle interactie met elkaar en met anderen” en  “De student leert diversiteit te integreren in het totale onderwijsleerproces van kinderen en jongeren”.
• Houd rekening met de diversiteit in je groep en maak de leerlingen hiervan bewust. Zorg ervoor dat ze weten wat het belang hiervan is en zelf de meerwaarde ervaren.

• Hanteer alternatieve evaluatievormen.

http://www.screeningdiversiteitlerarenopleiding.be/node/24

Diversiteit

Met het oog op het thema diversiteit in het onderwijs is een screening en aanpassing van bestaande leerplannen en lesmaterialen noodzakelijk. Hierbij dienen de volgende acht aandachtspunten als leidraad. 

1 - Normaliteit: 
Diversiteit wordt voorgesteld als een normaal fenomeen waar iedereen dagelijks in verschillende situaties mee te maken heeft. Diversiteit in de samenleving moet je kunnen aflezen uit gewone, veelgebruikte teksten, audiovisueel en andersoortig materiaal. 

2 - Meervoudige identiteiten: 
Individuen en groepen laat men zien als gewone, unieke mensen die met elkaar omgaan in alledaagse situaties, verschillende contexten en wisselende omstandigheden. 

3 - Onbevooroordeeldheid: 
Vooroordelen, stereotypen en veralgemeningen worden waar mogelijk en wenselijk vermeden. Uitspraken over groepen in de samenleving berusten op evenwichtige, correcte informatie. 

4 - Discriminatie en beeldvorming: 
Er is aandacht voor en er worden inzichten geboden in de oorzaken en werking van racisme, discriminatie en beeldvorming (vooroordelen, stereotypen, veralgemeningen…). 

5 - Multiperspectiviteit: 
Verschillende perspectieven op gebeurtenissen, contexten en personen komen aan bod. Dit betekent ook dat het etno- en eurocentrisch perspectief op de geschiedenis en de wereld wordt doorbroken, dat er aandacht wordt besteed aan het onzichtbaar gemaakte verleden 
van minderheidsgroepen in de samenleving. 

6 - Interactie en variatie: 
De aangeboden activiteiten en taken vertrekken systematisch van interactie: het leren met en van elkaar. Het geheel aan activiteiten en taken is ook zo vormgegeven dat een gevarieerd aanbod van interactiewijzen, werkvormen, leerstijlen kan worden ingezet. 

7 - Authenticiteit: 
Uitdagende oefeningen, taken en bronnen worden voorzien die uitzicht geven op authentieke, realistische leeromgevingen, op concrete thema’s en problemen. 

8 - Toegankelijkheid: 
De tekstinhouden zijn gesteld of hertaald in een voor iedereen toegankelijke taal. 

http://www.steunpuntdiversiteitenleren.be/sites/default/files/ReferentiekaderSDL.pdf