Lesson Study

Lesson study is een vorm van teamleren. Teamleden werken daarin samen door stelselmatig te werken aan het verbeteren, vernieuwen en/ of verder ontwikkelen van het onderwijs. Lesson Study is een expliciete werkwijze, waarbij docenten samenwerken aan het planmatig ontwerpen en uitvoeren van een les, waarbij het leren van de eigen leerlingen centraal staat. Volgens onderzoek is Lesson Study en het leren van en met collega’s  is zeer effectief.

Lesson study kent de volgende stappen:

1	Oriëntatie op het thema	De Lesson Study-cyclus start met een oriëntatie op het thema en het bepalen van het doel via bijvoorbeeld literatuurstudie, inventarisatie van good practices, exploratie van de praktijktheorie van deelnemende docenten of van expertdocenten.
2	Les ontwerpen	In deze fase wordt een onderzoeksles ontworpen met een didactiek om alle leerlingen te bereiken.
3	Les uitvoeren	Deze les uitgevoerd door een teamlid. Andere teamleden observeren en verzamelen gegevens over onderwijzen en leren aan de hand van observaties, interviews, vragenlijsten, toets-analyses, enz.. De centrale vraag is de leerlingen betrokken worden? Wordt nieuwsgierigheid van de leerlingen geprikkeld? Leren de leerlingen ervan?
4	Les nabespreken	De les nabesproken en worden de verzamelde gegevens gezamenlijk geanalyseerd en de consequenties worden besproken.
5	Bijstellen	De les wordt zo nodig bijgesteld en opnieuw uitgevoerd.
6	Opbrengsten delen	In de laatste fase wordt vastgesteld wat geleerd is door leerlingen en docenten en worden de opbrengsten gedeeld.

De kern van het succes van Lesson Study zit in het samen ontwerpen van een les en in de uitvoering, waarbij alle betrokken collega’s live meekijken. Docenten analyseren op deze wijze kritisch en systematisch de leerprestaties van leerlingen en verbeteren zo hun vakdidactisch handelen.

Een Lesson Study-traject is bij uitstek geschikt om de vaardigheden van docenten als activeren, differentiëren en aandacht voor leerstrategieën verder te ontwikkelen.

De ‘power’ van Lesson Study zit in de volgende facetten:

Samenwerking	Een intensieve samenwerking en praktische uitwisseling tussen teamleden.
Verdieping	Verdieping en reflectie op de pedagogische en (vak)didactische kennis. De uitwisseling met collega’s en experts in de voorbereiding en nabespreking van de les biedt docenten nieuwe inzichten en reflectie op hun eigen lespraktijk.
Leerlinggerichtheid	Door Lesson Study ontstaat een nieuwe kijk op de leerling. Leerkrachten leren om te handelen op het leergedrag van leerlingen als een reactie op de instructie en leeractiviteiten.
Onderzoek	Een docententeam ontplooit door Lesson Study een onderzoekende houding. Leraren worden uitgedaagd om systematisch te werken aan de kwaliteitscirkel. Leraren stellen doelen op en bij, reflecteren samen op de lessen en de leerprocessen van de leerlingen en stellen de opbrengst voor het team vast.

‘If we always do what we’ve always done, we’ll only get what we’ve already got’ - Henry Ford

Effectief samenwerken binnen een team

Welke zaken zijn belangrijk om effectief te kunnen samenwerken binnen een team.

Voorwaarde is dat teamleden / team:

Assistentie	Hulp kunnen en willen bieden aan een collega, maar ook hulp durven vragen
Band	Zich betrokken en verbonden voelt onderling (met elkaar)
Communicatie	Kan afspreken, bespreken, aanspreken en uitspreken
Coöpereren	Bereid en gemotiveerd is om samen te werken, kennis te delen en uit te wisselen
Elkaar steunen	Bereid en gemotiveerd is om elkaar te helpen en collegiaal te ondersteunen
Geven	Kan geven en ontvangen
Helderheid	Duidelijkheid heeft over taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
Intenties	Duidelijkheid heeft over wederzijdse verwachtingen en te behalen doelstellingen
Luisteren	Bereid en gemotiveerd is om naar elkaar te luisteren
Opbrengst	Zich gezamenlijk verantwoordelijk weet voor het te behalen resultaat
Vertrouwen	Kan functioneren in een sfeer van openheid, vertrouwen en veiligheid

Onderwijskundige uitdagingen in kaart brengen

Nederlandse scholen krijgen in toenemende mate te maken met de onderstaande onderwijskundige uitdagingen:

Dalende motivatie	In toenemende mate hebben scholen te maken met een afname van de motivatie van leerlingen om te leren naarmate leerlingen ouder worden. Een van de oorzaken voor de dalende motivatie is dat er onvoldoende aansluiting is tussen de onderwijsbehoeften van leerlingen en het leeraanbod op school. Vanuit onderzoek naar de self-determination theory blijkt dat demotivatie afneemt wanneer er een leeromgeving wordt gecreëerd die recht doet aan de drie psychologische basisbehoeften: 1 - autonomie / keuzevrijheid. 2 - relatie / het uiten van waardering voor de leerling. 3 - competentie / de structuur waarbij er heldere doelen en verwachtingen worden gesteld aan leerlingen waardoor zij beter in staat zijn een leeractiviteit uit te voeren.
Onvoldoende tijd voor begeleiding	Te weinig tijd en toerusting voor het mentoraat, begeleiding en coaching. De mentor fungeert binnen de school als eerste aanspreekpunt voor de leerling en houdt zicht op de ontwikkeling van de leerling. Voor een optimale begeleiding van leerlingen dienen mentoren en (leer)coaches meer begeleidingstijd toegewezen te krijgen binnen de jaartaak.
Onvoldoende maatwerk	We bieden onvoldoende maatwerk in de les/klas. Meer maatwerk in onderwijs moet derhalve zorgen voor meer kansen van onze leerling. Maatwerk zijn die activiteiten van docenten die aansluiten op de leerbehoefte van individuele leerling gericht op het positief beïnvloeden van het leren van de leerling. Hoe kunnen we docenten beter te laten inspelen op de onderwijsbehoefte van hun leerlingen. Eerst met zijn allen het begrip maatwerk definiëren. Iedereen kijkt op een andere manier naar dingen. Door die gegevens over leerlingen systematisch te ontsluiten en te analyseren, kunnen docenten beter inspelen op de onderwijsbehoefte van hun leerlingen. Het doel is dat alle docenten hun lessen voorbereiden op basis van de onderwijsbehoefte van de leerlingen. Kijk voor meer informatie op de volgende link: https://robsegers.blogspot.com/2014/01/maatwerkgericht-werken.html
Het lesboek is leidend	Binnen het hedendaagse onderwijs is het lesboek of de lesmethode te leidend. Kiezen we voor een eigen aanpak binnen ons onderwijssysteem. Hebben de docenten controle over het leerproces of bepaalt het lesboek of lesmethode het proces?
Geen samenhang tussen vakken	In het voortgezet onderwijs is er nauwelijks verbinding, samenhang en samenwerking tussen de verschillende vakken. Samenwerken tussen vakken staat in de belangstelling, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Het vergt immers meer overleg en meer afstemming tussen docenten. Zoek daarvoor de connectie tussen de verschillende vakken.
Focus op korte termijn resultaten	Leerlingen focussen zich te veel op korte termijn resultaten. Met andere woorden focussen leerlingen zich te veel op cijfers en toetsen. Welke alternatieven zijn er: 1 - Focus derhalve meer op het proces. Maak punten en resultaten minder belangrijk en richt je op het proces dat de leerling doormaakt. Prijs doorzettingsvermogen, de aanpak van de leerling en zijn inzet. ‘Jammer dat je niet tevreden bent met die 6 voor dat vak op je rapport. Want kijk eens: je hebt een “goed” voor inzet! Ik ben hartstikke trots op je!’ Vraag de leerling regelmatig wat hij/zij geleerd heeft en laat hem/haar vertellen hoe hij/zij dat voor elkaar heeft gekregen. 2 - Focus op inspanning Maak de leerling duidelijk dat het er niet om gaat de beste, de snelste of de slimste te zijn, maar dat het gaat om de inspanning die je levert om iets te bereiken. Richt je complimenten op hard werken en  oefenen: ‘Als je net zo hard blijft oefenen als vandaag, dan zul je zien dat je dit muziekstuk steeds beter gaat spelen!’ Zorg ervoor dat de leerling op school lesstof krijgt die is afgestemd op zijn niveau, zodat hij dagelijks kan ervaren dat het leveren van inspanningen noodzakelijk is om verder te komen. Vertel waar jijzelf moeite voor hebt moeten doen en wat je daarmee hebt bereikt. 3 - Focus op groei Laat de leerling zien dat je gelooft in de groeimogelijkheden van talenten en intelligentie en laat de leerling zijn eigen groei ervaren: ‘Jammer dat je de toets niet hebt gehaald, maar kijk eens: vorige keer had je er 8 goed en nu 15! Zie je hoe je vooruit bent gegaan door extra hard te oefenen?’ Zorg dat de leerling zich niet vergelijkt met anderen, maar zich richt op het verbeteren van zichzelf en het behalen van zijn eigen doelen. En natuurlijk: ‘vier’ iedere vooruitgang die het kind boekt door hard te werken. 4 - Focus op leren Sta model voor ‘een leven lang leren’ en vertel de leerling hoe je jezelf steeds bent blijven ontwikkelen. Geef de leerling mogelijkheden om nieuwe dingen te leren, zonder dat hij/zij het gevoel heeft direct de beste te moeten zijn. Geef de leerling inzicht in de vaardigheden die hij/zij nog moet ontwikkelen (bijvoorbeeld zich concentreren of hulp durven vragen) en help hem/haar bij het aanleren hiervan. 5 - Focus op het leren van fouten Maak van fouten leermomenten. Laat de leerling zien dat ook jij geregeld fouten maakt en vertel wat je ervan hebt geleerd. Geef de leerling de kans om fouten te maken, dus ruim niet alle obstakels voor hem uit de weg. Help de leerling van een fout een leermoment te maken. Zoek samen op welke fouten de held (sporter, popster e.d.) van de leerling heeft gemaakt in zijn of haar carrière en ontdek hoe hij of zij daar beter van geworden is.
Te weinig rust en regelmaat	Docenten en leerlingen ervaren te weinig rust en regelmaat. Zorg bijvoorbeeld voor rust en regelmaat in het lesrooster. Voorkom afleidingen. Doe de deur eens dicht, zet de smartphone uit en zorg voor opgeruimde werkplekken. Dit brengt genoeg rust om te kunnen focussen. Leerlingen willen niet alleen maar stilzitten en luisteren, ze willen graag dingen doen. Dat wil niet zeggen dat alles druk moet zijn, want activiteiten, rust en regelmaat kunnen best samengaan.
Onvoldoende vaardigheden om (leer)gedrag (bij) te sturen	Leerlingen beschikken over te weinig vaardigheden om hun (leer)gedrag (bij) te sturen. Leg hierbij de nadruk op diverse volgende vaardigheden. Zoals de hogere-orde denkvaardigheden (analyseren, evalueren en creëren), de creatieve denkvaardigheden (ideeën kunnen genereren, hoeveelheid verschillende ideeën en originaliteit van ideeën), onderzoeksvaardigheden (vaardigheden om door stappen van onderzoekscyclus heen te gaan). Leg ook eens de nadruk op metacognitie en zelfregulatie. Metacognitie is de kennis en vaardigheden die een leerling nodig heeft om zijn eigen leergedrag te controleren en aan te sturen. Het gaat om vaardigheden als het oriënteren op een taak, doelen stellen, plannen, jezelf monitoren, het resultaat evalueren, en reflecteren op het eigen handelen. Bij metacognitieve vaardigheden en zelfregulatie is het van belang om de leerling te het belang van leren te laten inzien. Leerlingen moeten weten hoe je effectief kunt leren, hoe zij kunnen reflecteren op het eigen leren en hoe zij hun eigen leerproces kunnen sturen. Kijk voor meer informatie op de volgende link: https://robsegers.blogspot.com/2015/09/leerstrategieen.html

Ingredients for a healthy relationship

Relationships will be more easier if you have these ingredients and you implement them always. Here is a little checklist about respect. How many items can your relationship tick off?

Respect

Accountability	Admits mistakes (or when wrong) Accepts responsibility for behaviours, attitudes and values.
Safety	Refusing to intimidate or manipulate. Respect physical space Expressing self non-violently.
Trust	Accepting each other’s word Giving the benefit of the doubt.
Honesty	Communicates openly and truthfully.
Cooperation	Asking not expecting. Accepting change. Making decisions together. Willing to compromise. Win win resolutions to conflicts.
Support	Support each other’s choices. Being understanding. Offering encouragement. Listening non-judgmentally. Valuing opinions.

14 tekenen die wijzen op een relatie die wel gezond is.

 

De 14 tekenen zijn:

 

1 - Affectie en interesse

2 - Communicatie

3 - Empathie

4 - Vertrouwen

5 - Flexibiliteit

6 - Geduld

7 - Individualiteit en grenzen

8 - Open- en eerlijkheid

9 - Respect

10 - Ruimte voor groei / ontwikkeling

11 - Ruzies op een gezonde manier oplossen

12 - Samen plezier hebben

13 - Waardering

14 - Wederkerigheid

 

Afvinklijstje – is het genoemde thema aanwezig of afwezig binnen je relatie:

 

Thema	aanwezig	afwezig
Affectie en interesse
Communicatie
Empathie
Vertrouwen
Flexibiliteit
Geduld
Individualiteit en grenzen
Open- en eerlijkheid
Respect
Ruimte voor groei / ontwikkeling
Ruzies op een gezonde manier oplossen
Samen plezier hebben
Waardering
Wederkerigheid

 

Een beknopt overzicht van de 14 thema’s:

Affectie en interesse	Liefde is uiteraard een vereiste in een liefdesrelatie, maar uit je deze liefde ook? En hoe uit je de liefde? Hoe zit het met jullie liefdestalen? Er zijn verschillende liefdestalen; ben je op de hoogte van de taal die jouw lief spreekt in de liefde? Misschien geef jij liever complimentjes terwijl je partner blij wordt van knuffels en niet zoveel waarde hecht aan al die lieve woorden. Er is hierin geen goed of fout, zolang jullie in je behoeften worden voorzien.
Communicatie	Open en eerlijk communiceren – ook over moeilijke onderwerpen – is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Veel mensen hebben geleerd om moeilijke gesprekken te vermijden om gedoe te voorkomen en het perfecte plaatje niet te verpesten. Toch is het tegendeel waar: wanneer je open en eerlijk kan communiceren, versterkt je relatie. Jullie kennen elkaars gevoelens en behoeftes immers. Zo kan je onderzoeken hoe je die op elkaar kan laten aansluiten en samen verder kunt groeien. Het is dus oké om discussies te hebben en het niet altijd met elkaar eens te zijn, zolang je er maar samen aan werkt.
Empathie	Jezelf kunnen inleven in een ander brengt je ver in heel veel situaties. Of het nu gaat om opvoeden, vriendschappen maken of het onderhouden van een gezonde relatie. Kan jij je helemaal inleven in je partner, ook al ben je het er niet mee eens? Ben jij écht blij voor de ander als hij/zij iets heeft behaald?
Vertrouwen	Vertrouwen is de belangrijkste bouwsteen van een relatie. Zonder vertrouwen is er geen fatsoenlijke ‘fundering’ in de relatie waarmee je emotionele intimiteit kunt opbouwen. De kans om gekwetst te worden, wordt steeds groter als er geen vertrouwen in elkaar is. Je vraagt je dan constant af of je je partner wel kan vertrouwen en of hij/zij wel écht meent wat ‘ie zegt. Bij een goede relatie is er altijd sprake van vertrouwen, no matter what.
Flexibiliteit	Een gezonde relatie vraagt om flexibiliteit en compromissen. Het is belangrijk dat beide partners flexibel zijn bij het maken van de dagelijkse keuzes samen. Als altijd één partner inlevert, krijg je uiteindelijk een ongelijke balans. In een gezonde relatie zijn beide partners bereid om een compromis te sluiten om samen tot een gelukkig besluit te komen waar beide zich comfortabel mee voelen.
Geduld	Geen zorgen, je hoeft niet altijd uiterst geduldig te zijn om een goede relatie te hebben. Soms ben je nou eenmaal meer gestresst of heb je een nacht slecht geslapen. Toch zijn het de stellen met een gezonde relatie die meer flexibiliteit en steun bieden aan hun partner als de andere even een ‘off’ dag heeft. Zijn jullie zo goed als altijd ongeduldig naar elkaar? Dan creëer je vanzelf een bepaalde dynamiek en ga je veel meer letten op de ‘negatieve’ dingen van je partner. Precies niet wat je wilt in een gezonde relatie.
Individualiteit en grenzen	Als je verliefd bent, is het makkelijk om helemaal op te gaan in elkaar. Het is heerlijk om dag-in-dag-uit van elkaar te genieten. Niks mis mee als dat even zo is, maar als dat op de lange termijn zo doorgaat, ontstaat de kans dat je in zekere zin afhankelijk van elkaar wordt en als het ware in elkaar versmelt. Doe je al die dingen omdat jij het leuk vindt of omdat je partner dat zo graag wilt? Vergeet niet de dingen te doen die jij belangrijk vindt (hobby’s, vrienden etc.). Wanneer je goed in je vel zit en voldoende tijd besteedt aan jezelf (hallo zelfliefde en persoonlijke ontwikkeling!) zul je vanzelf een betere partner zijn in je relatie. Je houdt van elkaar, maar hebt elkaar dan niet nodig. In een gezonde relatie zijn overeenkomsten welkom, maar worden de verschillen ook gerespecteerd.
Open- en eerlijkheid	De één voelt zich meer op z’n gemak met alles in geuren en kleuren aan elkaar vertellen dan de ander, die meer is gesteld op z’n privacy. Praat de één graag over dromen, hoop en elk detail van een werkdag? Dan is het uiteraard fijn als hierin een match is. Maar nóg belangrijker is dat er altijd ruimte is om hier eerlijk over te kunnen zijn. Partners die hun emoties verbergen, brengen de basis van hun relatie in gevaar: vertrouwen. Dus: wees vooral eerlijk over jouw behoeftes en onderzoek hoe je samen een gezonde relatie onderhoudt!
Respect	Het klinkt misschien voor de hand liggend, maar toch is het een onmisbaar onderdeel van een gezonde relatie. Het respecteren van de familie van je lief, maar ook het geloof en de vrienden. Respectvol ben je ook in hoe je tegen elkaar praat, de keuzes van de ander serieus neemt en de ander niet kleinerend toespreekt. Ben je het respect in de ander eenmaal bent verloren, dan is het een lange weg om dat weer op te bouwen.
Ruimte voor groei / ontwikkeling	Je hebt het ongetwijfeld weleens gehoord: je kan niet van een ander houden, zonder dat je van jezelf houdt. Dat betekent niet dat je helemaal ‘af’ moet zijn voor je een relatie aangaat. Sterker nog: in relaties kan je heel veel van elkaar leren over jezelf. Toch is jezelf en daarmee ook jullie relatie ontwikkelen een must als je een gezonde en duurzame relatie wilt aangaan/onderhouden. Dat jij meer tijd alleen of met een nieuwe hobby wilt spenderen, betekent niet het einde van je relatie. Het betekent dat je elkaar de ruimte gunt voor groei.
Ruzies op een gezonde manier oplossen	Hoe goed je relatie ook is, discussies, onenigheden of ruzies horen er soms bij. Wat het verschil is tussen een ongezonde en een gezonde relatie, is hoe deze worden opgelost. Wordt er niet meer over gesproken maar is het met een potje goedmaakseks zo weer voorbij? Dan is de kans groot dat de irritaties worden opgekropt. Praten en samen tot een oplossing komen, dat is wat er gebeurt in een gezonde relatie.
Samen plezier hebben	Samen plezier en een positieve gezamenlijke emotie hebben binnen een relatie is een voorwaarde voor een evenwichtige liefdesrelatie.
Waardering	Veel onderzoeken wijzen het uit: het tonen van waardering in een relatie zorgt dat we ons gelukkiger en veiliger voelen in de relatie. Hoe meer dankbaarheid we van onze lovers voelen, hoe meer we ons gewaardeerd voelen voor wie we zijn binnen een relatie. Dat doet de relatie veel goed! Misschien dus iets vaker een dankwoord schenken aan je lief wanneer die iets voor je doet?
Wederkerigheid	In een gezonde relatie doe je dingen voor je partner omdat je dat oprecht wilt en niet omdat je er iets voor terug verwacht. “Ik heb zijn kleding gewassen, dus verwacht ik dat hij mij binnenkort wegbrengt naar dat teamuitje.” Nee, bij een goede relatie doe je dingen voor elkaar omdat je de ander wilt helpen: het gaat om geven en nemen. Met liefde. Hoeveel dat is, ligt aan jullie. Zolang je het bespreekt en je er beiden comfortabel bij voelt.

Visie op relaties

Niet ik-gericht …	je bent hier niet op de wereld voor jezelf.
Bijdrage aan …	in een (partner)relatie ben je niet verantwoordelijk voor het geluk van je partner.  Je kunt wél een bijdrage leveren aan het geluk van je partner.
Wederkerigheid …	als je gericht bent op het geluk van je partner en jouw partner is dat andersom, dan kun je écht samenleven.