Verander je taal van een fixed mindset naar een growth mindset

Een growth mindset is het mooiste dat je leerlingen kunt meegeven. Dat vergroot de kansen van de leerlingen op succes. Als leerlingen leren belangrijk vinden, meer inzet tonen en verantwoordelijkheid nemen om zichzelf te ontwikkelen tot wie ze willen zijn, komt dat de leerlingen als hun docent ten goede. Niets zo fijn voor een docent als gemotiveerde leerlingen.

Fixed mindset	Growth mindset
Personen met een fixed mindset hebben het idee dat intelligentie onveranderlijk is. Vinden het belangrijk om te laten zien dat ze slim zijn en willen ook graag zo overkomen. Vermijden daarom uitdagingen en willen graag alleen dat doen waarvan ze zeker weten dat ze het kunnen. Als iets moeilijk is, worden zij erg onzeker en angstig.	Personen met een growth mindset gaan ervan uit dat je je eigen intelligentie kunt ontwikkelen door bij te leren. Willen graag bijleren en vinden het niet erg om te laten merken dat ze iets nog niet weten. Uitdagingen maken dat zij hard gaan werken en blijven doorzetten. Hierdoor voelen zij zich slim.

De growth mindset kan ook in de taal van de leerlingen en de docent terugkeren. Vaak gebruik je bijna onbewust een fixed mindset of een growth mindset in je spreekwoorden, gezegden en uitspraken.

Verander je taal en je feedback dus van een fixed mindset naar een growth mindset.

Naar een growth mindset in spreekwoorden, gezegden en uitspraken. Hoe doe je dat? Ben je jezelf bewust van de verschillende mindsets. Let maar eens op de onderstaande uitspraken.

Fixed mindset	Growth mindset
Ik heb een domme fout gemaakt.	Fouten helpen me verbeteren.
Het gaat me nooit lukken.	Ik ben op de goed weg.
Ik kan er toch niks aan doen.	Wat zie ik nu niet?
Het is wel mooi zo.	Is dit echt het beste dat ik kan?
Ik ben hier niet zo goed in.	Ik pas geleerde strategieën toe.
Ik geeft het op.	Ik blijf het proberen.
Ik zal nooit zo goed zijn als …	Ik wil net zo goed worden als …

De fixed mindset en de growth mindset zijn sterk verweven in onze cultuur. Kijk maar naar de lijst van de volgende spreekwoorden en gezegden:

Fixed mindset	Growth mindset
Dat is de aard van het beestje	Al doende leert men
De kop in het zand steken	Bergen kunnen verzetten
Aan mijn lijf geen polonaise	De dood of de gladiolen
De kous op de kop krijgen	De koe bij de horens pakken
De handdoek in de ring gooien	De kroon spannen
Je ergens met een jantje-van-leiden van afmaken	De laatste loodjes wegen het zwaarst
Met de Franse slag	De puntjes op de i zetten
Ergens als een berg tegen opzien	Door de zure appel heen bijten
Een zware dobber aan iets hebben	Driemaal is scheepsrecht
Er de kantjes vanaf lopen	Ergens een mouw aan passen
Nattevingerwerk	Ergens een puntje aan kunnen zuigen
Je gedeisd houden	Het koste wat het kost
Voor spek en bonen meedoen	In de roos schieten
Eieren voor zijn geld kiezen	Je moet het ijzer smeden als het heet is
De kruik gaat zo lang te water tot hij barst	Niet bij de pakken neerzitten
Dat gaat me boven de pet	Oefening baart kunst
Met kunst- en vliegwerk	Pal staan voor iets
Ergens met de pet naar gooien	Waar een wil is, is een weg

Leren, denken en taal

Op de website van de Fontys hogescholen vond ik de volgende tekst over leren, denken en taal. 

"Taal is een van de belangrijkste, bekendste en meest geavanceerde capaciteiten van ons brein. Dankzij taal heeft de mens en de wereld om ons heen zich in sneltreinvaart weten te ontwikkelen.

Niks is zo verbonden met leren en denken als taal! En toch is de ontwikkeling van taalvaardigheid van leerlingen alleen een onderwerp in de lessen Nederlands of bij de vreemde talen. Leerlingen passen wat ze bij Nederlands leren niet klakkeloos toe bij de andere schoolvakken, terwijl elk schoolvak een groot beroep doet op de taalvaardigheid van leerlingen. Het leren denken binnen (elk vak in de) school zou daarom gepaard moeten gaan met een voortdurende aandacht aan de taal, het gereedschap waarmee je denkt. Dat betekent dat alle leraren meer aandacht moeten krijgen voor het taalprobleem dat leerlingen (on(der)bewust) ervaren.

Ten onrechte wordt ervan uitgegaan dat de leerlingen het Nederlands voldoende beheersen om de lessen op school te kunnen volgen, waardoor er een grote kloof ontstaat tussen dat wat leerlingen leren bij elk schoolvak en dat wat ze hadden kunnen leren (het potentieel). Samen met de hele school kun je dit aan de oppervlakte liggende probleem bij nagenoeg elk vak aanpakken, middels een goed doordacht en breed gedragen taalbeleid.

Lerarenopleidingen zijn zich bewust van dit taalprobleem bij alle vakken. Of positief gesteld, zij zijn zich bewust van het gegeven dat leerlingen kansrijker worden met een gedegen taalvaardigheid. Lerarenopleidingen leiden onze studenten daarom op met onderwerpen als taalbeleid, dyslexie (voor álle lerarenopleidingen, dus niet alleen Nederlands) en NT2. Maar eenmaal binnen het werkveld verzandt deze kennis bij een oud-student al snel wanneer deze op een school komt te werken die taalbeleid niet hoog op de agenda heeft staan. Toch merken de lerarenopleidingen aan de vragen van ons omringende scholen dat ze inzien dat de belabberde taalvaardigheid van leerlingen schoolsucces in de weg staan."


Uitgangspunten bij het concept “leren, denken en taal”.

• Taal is cruciaal bij het leren.
• Taal geeft het denken vorm.
• Betere taalvaardigheid leidt tot betere schoolprestaties bij alle vakken.
• Om de schoolprestaties te verbeteren is aandacht voor taal bij alle vakken onontbeerlijk.