De Amerikaanse hoogleraar Howard Gardner ontwikkelde in
de jaren tachtig zijn theorie over meervoudige intelligentie. In de ogen van
Gardner is intelligentie het cognitief processen en herschikken van informatie
en hebben mensen hierin verschillende manieren ontwikkeld die relatief
onafhankelijk van elkaar zijn.
Volgens Gardner zijn er meerdere manieren om intelligent
te zijn: de ene mens is verbaal heel sterk en leert gemakkelijk door gebruik te
maken van taal. De andere ziet snel verbanden of logische gevolgen, een derde
blinkt uit in ruimtelijk inzicht of maakt op een natuurlijke manier gebruik van
klanken en ritmes.
Elk mens heeft in beginsel de beschikking over alle intelligenties,
maar onder invloed van milieu en opvoeding ontstaan bij iedereen in de loop van
de tijd zowel een meer ontwikkelde als een onderontwikkelde vormen van
intelligentie.
Gardner onderscheidt meervoudige intelligenties:
Verbaal-linguistisch
|
De verbaal-linguïstische intelligente mens richt zich
vooral op taal. Ze houden van het lezen en schrijven van verhalen.
De verbaal-linguïstische intelligente mens:
- leest
graag, snel en met inzicht,
- een grote woordenschat,
- in woorden,
- makkelijk,
- ideeën onder woorden brengen,
- goed argumenteren,
- nieuwe begrippen snel op.
Adviezen om de mondeling-taalkundige intelligentie te verbeteren: 1) Houd een dagboek bij van dingen die jou fascineren of interesseren. 2) Schrijf over een land of stad die je wilt bezoeken. 3) Schrijf een literair meesterwerk. |
Logisch-mathematisch
|
De logisch-mathematisch intelligente mens vindt het
fijn om met cijfers te werken. Ze houden van het oplossen van problemen en
het leggen van verbanden.
De logisch-mathematisch intelligente mens:
- analyseert,
- ordent
en structureert,
- is
sterk in oorzaak-gevolg verbanden,
- speelt
graag met cijfers,
- overweegt
bij het oplossen van problemen,
- redeneert
logisch,
- denkt
kritisch.
Adviezen om de wiskundig-logische intelligentie te verbeteren: 1) Speelkaart spelen. 2) Breek een geheime codes. 3) Doe mee aan een wiskunde wedstrijd. |
Visueel-ruimtelijk
|
Visueel-ruimtelijk intelligente mensen knutselen graag.
Ze houden van ordenen en ruimtelijke relaties, vormen en kleuren. Ze hebben
vaak een goed richtingsgevoel.
De visueel-ruimtelijk intelligente mens:
- denkt
in beelden,
- houdt
van kleur en vorm,
- neemt
de werkelijkheid waar via ruimte, kleuren en vormen,
- heeft
gevoel voor kleurnuances,
- tekent
vaak figuurtjes of maakt krabbels,
- experimenteert
met schetsen of ontwerpen,
- kan
zich snel oriënteren,
- heeft
een sterk gevoel voor ruimtelijke verhoudingen.
Adviezen om de Visueel-ruimtelijke intelligentie te verbeteren: 1) puzzels spelen. 2) Schaken. 3) gebruik Google Earth en Google Maps. |
Muzikaal-ritmisch
|
De muzikaal-ritmisch intelligente mens houdt van
luisteren naar en maken van muziek. Ze denken veelal in maat, ritmes en
patronen. Deze deelnemers zijn auditief ingesteld.
De muzikaal-ritmisch intelligente mens:
- luistert
graag naar muziek,
- pikt
snel melodielijnen op,
- bespeelt
graag een muziekinstrument,
- houdt
van rijmen,
- kan
werken met ritmes en melodieën,
- neuriet
en houdt van zingen,
- heeft
een sterk gevoel voor ritme,
- kan
melodieus praten en vertellen.
Adviezen om de muzikale intelligentie te verbeteren: 1) zing 2) Leer een instrument te bespelen. 3) Luister naar verschillende soorten muziek. |
Lichamelijk-kinesthetisch
|
De lichamelijk-kinesthetisch intelligente mens houdt van
lichamelijke activiteiten, toneelspelen en fysieke vaardigheden.
De lichamelijk-kinesthetisch intelligente mens:
- is
graag in beweging,
- sport
meestal graag,
- reageert
meestal met trefzekere bewegingen,
- voelt
goed aan hoe het eigen lichaam te gebruiken,
- heeft
een fijne motoriek,
- sleutelt
of knutselt graag,
- leert
gemakkelijk door te doen of te spelen,
- heeft
een sprekende mimiek.
Adviezen om de lichamelijk-kinesthetisch intelligentie te verbeteren: 1) Sporten. 2) Volg acteerlessen. |
Interpersoonlijk
|
De interpersoonlijk intelligente mens houdt ervan te
communiceren met anderen, uit te wisselen en te ervaren met anderen.
De interpersoonlijk intelligente mens:
- houdt
van contact met anderen,
- houdt
van uitwisselen,
- werkt
graag samen,
- voelt
scherp aan wat anderen bezig houdt,
- voelt
zich prettig in groepen,
- houdt
van gezelligheid en feestjes,
- geeft
makkelijk en graag,
- is
graag bereid anderen te helpen.
Adviezen om de interpersoonlijke intelligentie te verbeteren: 1) empathisch optellen. 2) socialiseren. |
Intrapersoonlijk
|
De intrapersoonlijk intelligente mens denkt graag na
over gevoelens, stemmingen en herinneringen.
De intrapersoonlijk intelligente mens:
- kent
eigen sterke en zwakke kanten goed,
- houdt
zich graag op de achtergrond,
- leeft
in een eigen wereld,
- houdt
van dagdromen,
- neemt
scherp waar wat er gebeurt,
- denkt
goed na over wat te zeggen,
- is
een denker pur sang,
- kan
poëtisch en romantisch zijn,
- houdt
van stilte.
Adviezen om de intrapersoonlijke intelligentie te verbeteren: 1) Formuleer je eigen persoonlijke ontwikkelingsplan. 2) Een persoonlijke peptalk. |
Naturalistisch
|
De naturalistisch intelligente mens observeert graag
natuurlijke verschijnselen.
Gardner onderscheidt in zijn basiswerk uit 1983 zeven vormen van
intelligentie. Later, in 1995, heeft hij een achtste, de natuurgerichte
intelligentie, toegevoegd.
|
De eerste drie vormen van intelligentie worden als
zodanig breed erkend, de overige in mindere mate. Nummer acht, de
natuurgerichte intelligentie, nauwelijks.
De ene intelligentie is niet beter dan de andere en elke
intelligentie heeft zo zijn voordelen en beperkingen.
In onze samenleving, in het bijzonder op de scholen,
worden de eerste twee vormen van intelligentie, de linguïstische- en de
mathematisch logische intelligentie, het meest gewaardeerd en gestimuleerd.
