De vraagstelling (de start van het traject) die teruggrijpt op het verleden of de sprong maakt naar de toekomst.
Het is een bewustwordingsmodel waarmee je doelgericht met
een gestelde situatie om kan gaan. In het model van de ‘Cirkel van acht’ staat een situatie met een storing centraal. Deze storing is je uitgangspunt als je gebruik maakt van de 'Cirkel van acht'.
Vanuit deze uitgangspositie kun je twee tegenovergestelde kanten op:
1 - naar de bovenste cirkel of
2 - naar de onderste cirkel.
Cirkel –
slachtoffergedrag
|
||
De
onderste cirkel
|
Denken In Problemen
(DIPpen).
In de onderste kring denk en handel je vanuit wantrouwen en het denken in problemen. M.a.w. je stelt je op als slachtoffer. Je blijft in je comfortzone, je blijft in je patronen, je valt in herhaling en vertoont een reactief gedrag.
Blijf je
in de onderste kring? Dat gaat je zeker niet helpen, de storing blijft immers
bestaan en de situatie verhevigt alleen maar.
|
|
1
|
Vergelijken
met vroegere ervaringen
|
Je gaat
vergelijken met vroegere situaties, met anderen en met omstandigheden. De
volgende gedachtes komen op: zie je wel dit heb ik weer, anderen kunnen het
beter, ik weet al precies hoe dit zal gaan, het is de schuld van …
|
2
|
Veroordelen
is een automatische reactie
|
Je komt in
een automatische reactie, waarbij je weinig
macht en controle meer hebt op de situatie, je stemming gaat steeds verder omlaag.
|
3
|
Onbewust
van je eigen invloed
|
Je raakt
ervan overtuigd dat je zelf geen invloed of macht kan uitoefenen om iets aan
de situatie te doen.
|
4
|
Verzet
tegen je eigen situatie
|
Het enige
dat overblijft is aanklagen, verzet en frustratie. Je legt de
verantwoordelijkheid buiten jezelf.
|
5
|
Automatisch
en inadequaat gedrag
|
Er
ontstaat inadequaat gedrag zoals: smoesjes, foezelen, zeuren, roddelen, niets
doen, de kop in het zand steken. Dit gedrag zal je niet helpen en versterkt
vaak de oude situatie, je komt opnieuw bij de storing terecht en zakt nog
verder naar beneden. Je stemming daalt, je voelt je slachtoffer en je vindt
geen mogelijkheid om het anders aan te pakken.
|
Cirkel -
verantwoordelijkheid nemen en persoonlijk leiderschap
|
||
De
bovenste cirkel
|
Denken In Mogelijkheden
(DIMmen)
(oftewel het denken in kansen). In de bovenste kring denk en handel je vanuit zelfwaardering en zelfvertrouwen. Je stelt je niet op als een slachtoffer, maar je toont persoonlijk leiderschap en neemt eigen verantwoordelijkheid. Je ontwikkelt jezelf, je bent creatief, valt niet in herhaling en je vertoont proactief gedrag.
Zit je in
de bovenste kring? Dan neem je initiatief, waardoor je meer energie krijgt.
Je denkt in mogelijkheden.
|
|
1
|
Accepteren
|
De eerste
stap is accepteren van de situatie, zoals deze is. Dat betekent ook accepteren van de emoties en gedachtes die
erbij horen. Alleen op deze manier geef je jezelf de mogelijkheid invloed uit
te oefenen.
|
2
|
Focus op
hier en nu
|
Je blijft
in het hier en nu van de situatie en bepaalt wat je in het hier en nu wilt
beslissen hierover. Je krijgt al meer invloed.
|
3
|
Bewust van
je eigen invloed
|
Je raakt
ervan overtuigd dat je zelf invloed of macht kan uitoefenen om iets aan de
situatie te doen.
|
4
|
Zoek
kansen en mogelijkheden
|
Je
onderzoekt welke krachtbronnen (hulpbronnen) je kunt inzetten: wie of wat kan
jou helpen, wellicht eigen kwaliteiten, hulp vragen, toegeven dat iets niet
gelukt is.
|
5
|
Adequaat
gedrag
|
Verandert
je gedrag door actief en adequaat te handelen. Je kunt keuzes maken,
initiatief nemen, verantwoordelijkheid nemen. Wellicht wordt de storing
opgeheven, of nog niet helemaal en dan start je opnieuw.
|
In de volgende versie van de cirkel van acht zie je ook de mogelijkheid om uit de cirkel te stappen.
Slachtofferschap
Er zijn twee soorten slachtofferschap:
1.
|
Slachtoffer zijn door verlies, ongeluk, gebrek,
uitbuiting en discriminatie.
|
2.
|
Je gedragen als slachtoffer of de rol van slachtoffer
spelen, waarbij men zich beroept op door al dan niet geleden verlies,
ongeluk, gebrek, uitbuiting en discriminatie.
|
In de onderstaande tekst m.b.t. de persoonlijke aspecten
van slachtofferschap gaat over de tweede vorm van slachtofferschap. Over de
communicatieve aspecten van het slachtofferschap en de doelen die daarmee
bereikt en gediend kunnen worden.
Persoonlijke aspecten van slachtofferschap
Aandacht en steun
|
Iemand die ziek, gebrekkig of weerloos is, roept
een haast aangeboren neiging bij andere mensen op om aandacht en steun te
geven. Slachtofferschap kan echter ook doelbewust worden ingezet om de kans
op die aandacht en steun te vergroten.
Klagen, kreunen, sip kijken, je gebreken tentoon
stellen zijn middelen om aandacht en steun van anderen actief te
verwerven.
|
Verantwoordelijkheden afschuiven
|
Slachtofferschap kun je gebruiken om taken en
verantwoordelijkheden niet te vervullen en over te dragen aan anderen,
terwijl die taken en verantwoordelijkheden nog heel goed tot de
gedragsmogelijkheden behoren.
|
Dwangmiddel
|
Als anderen bij slachtofferschap niet “spontaan” met
hun aandacht en steun over de brug komen, riskeren ze verwijten van
verwaarlozing, onachtzaamheid of harteloosheid. Slachtofferschap kan
verworden tot manipulatie en machtswellust.
Er wordt ook wel gesproken van “up-via-down relaties”,
waarbij de zogenaamde “ondergeschikte” via slachtofferschap toch de
zogenaamde “bovengeschikte” domineert.
|
Kritiek onschadelijk maken
|
Als een ander je aanspreekt op iets dat je verkeerd
hebt gedaan, kun je met veel pathos en vibratie in je stem uitroepen: “Oh ja,
ik zal het wel weer gedaan hebben; ja hoor, geef mij maar weer de schuld!”.
De ander krijgt zelfs de neiging zijn excuses te maken
en te zeggen dat hij het allemaal niet zo kwaad bedoeld heeft. Daarbij wordt
dus een omgekeerde excuussituatie gecreëerd.
|
